SanalAlemci

Tüm bu duruş şekilleri belli başlı bir İslam felsefesini tasvir ederler. İslam’da birçok ibadet şekilleri tek bir duada toplanmıştır. Kralların önünde secde edilen zamanlar olmuştur ve müslüman da bir duada herşeyin hakimi olan Allah’ın huzurunda secde eder. Pharaonların zamanındaki resimlerde de görüldüğü gibi, kralların önünde rüku etmek alçakgönüllülüğün en büyük kanıtıydı. Bu nedenle, İslam Allah’ın talimatıyla bunları duada kabul etmiştir. Böylece islamî dua her şeye kadir olan Allah’a olan alçak gönüllülüğümüzü ifade edebilmemiz için farklı duruşlardan meydana gelmiştir.
Aşağıda farklı duruş şekilleri ve namazda yapılacaklar sırasıyla tarif edilmiştir.

KAMET

Birlikte kılınan namazda cemaat düzgün bir sıra halinde imamın arkasına saf olmalıdır. İmamın arkasında ilk sırada duran müezzin kametin ilk kelimelerini söyler. Namazda sadece iki kişi varsa kamet getirecek olan kişi sağ tarafta durur. Yolcu erkekler de yolculukları sırasında ezan okur, kamet getirirler. Yolcu, ezan okumayabilir. Ancak kamet getirmesi sünnettir.Evde namaz kılan kişi kamet getirmese de olur. Kamet getirirse daha iyidir.

Kamet ezanın kısaltılmışıdır yani ezanın her satırı sadece bir defa söyleniyor demektir. Örneğin ” La ilahe illallah”ın dışında iki defa tekrarlanan cümle sadece bir defa söylenir. Sabah ezanında ilave edilen kelimeler de okunmuyor.İkinci ” Hayyalel felah” dan sonra şunlar ilave edilir:

“Kat Kama tissalat” Bu da ; “Namaz (Dua) başlıyor” anlamına gelir. Okunacak Kamet şu şekildedir:

Allahü ekber, Allahü ekber,
Allahü ekber, Allahü ekber.
Eşhüde en la ilâhe illallah.
Eşhüde en la ilâhe illallah.
Eşhedü enne muhammeden abdühü ve rasululullah.
Eşhedü enne muhammeden abdühü ve rasulullah.
Hayye alessalat, hayye alessalat.
Hayye alel-felâh. Hayye alel-felah.
Kad kâmeti’s-sâlatu. Kad kameti’s-sala.
Allahü ekber, Allahü ekber,
La ilâhe illallah

NİYET

Kamet getirdikten sonra Niyet duası okunur:

“İnni veccehtü vechiyelillezî, feterassemâvâti velarza hanîfevvema ene minel müşrikîn.”
“Her türlü eğrilikten sıyrılarak, yüzümü en yüksek varlığa döndüm. O ki yeri ve göğü yaratantır ve ben müşriklerden (Allah’a ortak koşanlardan) değilim. “

Asıl niyet kalben niyettir. Bir insan bu kelimeleri söylemeden, sadece kalben niyetle namaz kılsa o namaz da geçerli olur.

TEKBİR

Ve kısa bir süre için kulaklarımıza dokunup
“Allah-u Ekber ” yani “Allah en büyüktür” deriz.
Bu “Allah-u Ekber” dua başında tekbir olarak adlandırılır.
Şimdi kollarımızı göğsümüzün üzerinde sağ elimiz sol elimizin üzerine gelecek şekilde bağlarız. Bu duruşa arapçada “Kıyam” (dik duruş) denilir.

SÜPHANEKE

Tekbirden sonra Arapça adı Sübhaneke olan duaya başlarız.

“Sübhaneke allahümme ve bihamdik ve tebare kesmük ve teala ceddük ve la ilahe gayrük.”
“Allah’ım tüm güzellikleri sana ihsan eder ve ismin ile anarız. Sen herşeye kadirsin ve senden başkası tapılmaya layık değildir.”

TAAVVUZ

Daha sonra Taavvuz ile devam ederiz.

“Euzübillahimineşşeytanirracim”
“Allahım, şeytandan ve lanetlenenlerden sana sığınırım.”

BESMELE VE EL-FATİHA

Besmeleden hemen sonra Fatiha suresiyle devam ederiz.

“Bismillahirahmanirrahim.”
” Sonsuz kerem ve rahmet eden Allah’ın adıyla okumaya başlıyorum ”

buna bağlantı olarak da Fâtiha suresi ile devam ediyoruz.

Elhamdülillahi rabbil a’lemîn
Errahman-ir rahîm
Mâlikî yevmiddîn
İyyâke nâ’büdu ve iyyâke nesta’în
İhdinassırat-al müstâkiim
Sırâtallezîne en-amte aleyhim
Gayril mağdûbî aleyhim veladdâlliin
(Amin)

Her türlü övgü alemlerin rabbi olan Allah’a mahsustur
O (Allah) sonsuz kerem ve rahmet sahibidir
Mükafat ve ceza verilecek günün sahibidir
(Ey Allah’ım) Ancak sana ibadet eder ve ancak senden yardım dileriz
Bizi doğru yola ilet
Nimet verdiğin kimselerin yoluna
(Sonraları) gazabına uğramamış ve doğru yoldan sapmamış olanların yoluna (ilet)
(Amin)

İHLÂS SURESİ

Sonra Kuran’ın 112. suresi olan İhlâs suresini okuruz.

Kulhûvallâhü ehad,
Allâhüssamed,
Lem yelid ve lem yûled
Ve lem yeküllehû küfüven ehad.

De ki: Mutlak varlık olan Allah tektir.
Kendisine herşeyin muhtaç olduğu Allahtır.
O , ne doğurdu, ne de doğuruldu.
O’nun hiçbir ortağı yoktur.

İhlâs Suresinin yerine isteyen Kuran’dan başka bir surede okuyabilir.

RÜKÛ, KIYÂM, SECDE, SÜCÛD, SECDE SANİYE

Bizler ” Allahu-ekber ” diyerek rükûya (öne eğilme hareketi) varırız, yani ellerimizi eğilirken iki dizlerimize yaslayarak eğiliriz. Aşağıda bahsi geçen metinle de, tek sayıda olmak üzere en az üç defa olmak üzere okumaya başlarız.

“Sübhâne rabbiyel’aziym.”
“Yüce rabbim her türlü eksiklikten münezzehtir, her övgü O’nadır.”

Bu duamızı ettikten sonra tekrar doğrulur ve ellerimizi iki yanımıza bırakırız. Bu duruşa Kıyyam-ı saniye denir. Ve şu metni okuruz:

“Semi’allâhü limen hamideh
Rabbenâ lekel’hamd
Hamden kesiren tayyiben mübareken fihi.”

“Bütün varlıkların yaratıcısı olan Allah, kendine hamd edeni işitir ve kabul eder.
Ey Rabbimiz! Hamdü senâ ancak sana mahsustur.
Hamd’a tek layık olan yüce varlık ancak, yalnız ve yalnız sensin!”

Tekrar ” Allah-u ekber ” dedikten sonra secdeye (yere kapanma) varırız. Bu duruş esnasında alnımız, burnumuz ve her iki elimizin avuçları, dizlerimizle ayak parmaklarımız da yere dokunur. Dirseklerin yere değmemesi dikkat edilecek bir husustur ve pek makbul değildir. Kişi eğer yorgun ise dirseklerini dizlerinin üstüne dayayabilir. Aşağıdaki metni tek sayı olmak koşuluyla istediğimiz kadar fakat 3 defadan az olmamak kaydıyla okuyabiliriz.

“Sübhâne Rabbiyel-alâ”
“Pek yüce olan Rabbimi her türlü eksiklik ve noksanlıklardan tenzih ederim.” demektir.

Tekrar “Allah-u ekber” dedikten sonra oturma pozisyonu alırız buna Kuudbeinas secdesi (iki secde arasındaki duruş anlamına gelir) deriz. Bu esnada sol ayağımızın üzerine otururuz sağ ayağımızın parmakları da yerde Mekkeyi gösterir doğrultuda ileri doğru durur. Ellerimizi her iki dizimizin üzerine koyar ve bir süre bu şekilde kalıp şu duayı okuruz.

“Allahümmagfirlî verhamnî ve âfinî vahdinî verzuknî vecburnî verfa’nî”
“Allahım, beni bağışla bana merhamet eyle, bana afiyet ver, bana hidayet eyle, bana rızk ihsan eyle, benim zor işlerimi düzelt ve beni yücelt. “

Tekrar “Allah-u ekber” deriz ve ikinci defa secde pozisyonuna varırız (secde-i saniye, İkinci secde anlamına gelir) Bu secde esnasında tekrar ilk secdedeki dualar tekrarlanır.

Secde-i Saniye ile ilk rekat kılınmış olur. Tekrar kıyâm için ayağa kalkar yalnız bu defa “Allah-u ekber” dediğimizde ellerimizi kulaklarımızın arkasına değdirmeyiz, her iki elimizi direkt göğsümüzün üzerinde bağlarız.

Bu rekat olsun ve diğer gelecek rekatlar olsun hep Fâtiha suresi, kamet, niyet, sena ve taavuz ile dua başlangıçları yapılır.

Fâtiha suresini okuduktan sonra Yüce Kuran’dan sevilen bir parçayı okur ve ikinci rekâtı bitiririz. Aynen birinci rekatta tarif edildiği gibi.

TEŞEHÜD
Şayet namaz iki rekattan ibaret ise ikinci rekattan sonra ayağa kalkmadan oturuş pozisyonunda kalıp taşahüd okuruz.

“Ettehiyyâtü-lillâhi ves-selevâtü vet-tayyibâtü esselâmü aleyke eyyühen.
Nebiyyü ve rahmetüllâhi ve berakâtüh, esselâmü aleynâ ve alâ ibâdillâhis-sâlihiyn.
Eşhedü ella ilâhe illallâh. Ve eşhedü enne Muhammeden abdühû ve Rasûlüh.

Manâsı : Bütün dualar, senalar Allah’a mahsustur. Allah için yapılır. Ey mertebesi yüce olan peygamberim Allah’ın rahmeti ve bereketleri ile selâm ve selâmetlik sana olsun! Selâm ve selâmetlik bize ve Allah’ın iyi kullarının üzerine olsun. Ben şehâdet ederim ki Allah’tan başka hiçbir mâbud yoktur, yine şehâdet ederim ki, Muhammed (a.s.) Allah’ın kulu ve resûlü peygamberidir.

” Eşhedü en la ilâhe illallah ” derken sağ elimizin şehadet parmağını kaldırarak şehadet getiririz.

MASSURAH
Salatül Taşahüd’ü okur okumaz ardından “Massurah” Peygamberimiz Muhammed (a.s.) için olan duayı okuruz.

Allahümme salli alâ Muhammediv ve alâ âl-i Muhammed. Kemâ salleyte alâ ibrahime ve alâ âl-i ibrahim. İnneke Hamidüm Mecîd.
Allahümme bârik alâ Muhammediv ve alâ âl-i Muhammed. Kemâ bârekte alâ ibrahime ve alâ âl-i ibrahim. İnneke Hamidüm Mecîd.

Açıklaması:
Ey Allah’ım ! Muhammed (s.a.v.)’e ve O’nun âline salât et. İbrahim (a.s.)’e ve âline salât ettiğin gibi, şüphe yok ki sen Hamidsin, mecidsin.
Ey Allah’ım ! Peygamberimiz Hz. Muhammed (s.a.v.)’e ve O’nun âline mübarek eyle. İbrahim (a.s.)’e ve âline mübarek eylediğin gibi. Şüphe yok ki, sen övülmüşsün, övülmeye layık, şan ve şeref sahibi yalnız sensin.

MASSURAH’TAN SONRA OKUNMASI GEREKEN DUALAR

Masurrah’tan sonra edilen dualar Peygamberimizin sünnetlerinden sayılırlar. Özellikle şu üç duaya çok önem vermiştir. İki tanesi yüce Kuran’dan alıntıdır üçüncüsü ise meşhur hadislerinden alıntıdır.

İlk dua Yüce Kuran’dan alınmış olan Bakara Suresi 202. Ayettir.

Okunuşu :
“Rabbenâ âtinâ fiddünyâ hasenetev ve fil-âhireti hasenetev ve kınâ azâben-nâr.”
Açıklaması :
“Ey Rabbimiz! Bize dünyada iyilik ve güzellikler ver. Âhirette de iyilik ve güzellik ver.”

Bu duayı müteakiben İbrahim suresinden 41 ve 42ci ayetler okunur.

Okunuşu :
“Rabbicâlnî Mukimâs sâlati vamin zurriyeti Rabbena va takabbel dua
Rabbenağfirli ve livâlideyye ve lilmü’miniyne yevme yekûmül hisab.”
Açıklaması:
“Yarabbi! Beni ve zürriyetimi (neslimi) namazı dosdoğru kılan kimselerden yap, duamı kabul eyle Yarabbi.
Rabbimiz! Hesabı görülecek olan o kıyamet gününde beni, annemi, babamı ve müminleri bağışla.”

Daha sonra şu duayı söyleyebiliriz.:

Okunuşu :
“Allahümme inne selamtü nefsi, Sulman kasiren faala yahfirus Sunnube illa ente fahfirii Mahfiretem min indeka verhamni İnneke entel rahfürur rahim”
Açıklama:
“Yarabbi, ruhuma büyük haksızlıkta bulundum, ve senden başka hiç kimse günahlarımı affedemez. Beni affet ve merhamet eyle . Sen bağışlayan ve her daim merhamet edensin.”

Tabii ki bunların haricinde Allah’a başka dualar da istinad edilebilir.

TESLİM VE NAMAZIN SONU
Namazın sonunda teslimi okuyoruz.

Esselâmün aleyküm ve rahmetullâh
Açıklama : Allah’ın selamı ve rahmeti üzerine olsun.

Burada başımızı yukarıdaki sözleri tekrar ederek önce sağa sonra sola çeviriyoruz. Böylece iki rekattan ibaret namazımız sona ermiş oluyor.

Şayet namazımız üç veya dört rekattan ibaretse ikinci secdeden sonra Teheşşüd okunup bitirilene kadar oturuyoruz. Tekrar kıyam için ayağa kalkıyor, kollarımızı göğüsümüze bağlıyor ve üçüncü rekata Fâtiha suresini söyleyerek başlıyoruz.

Burada unutmamamız gereken bir hususda şayet sünneti kılıyorsak Fâtiha suresinin ardından kurandan bir sure okuyor sonra rukûya varıyoruz. Vitir namazında Fâtiha Suresinden sonra yine Kuran-ı Kerimden bir dua okunur. Bu durum namazın 3 veya 4 rekat oluşuna bağlıdır.

Şayet namaz 3 rekattan ibaret ise üçüncü rekatın sonunda, ikinci secdeden sonra oturuş pozisyonuna geçiyor teheşşüd ve diğer dualarımızı söylüyor ve duayı yine Essalamünaleyküm ve rahmetullah diyerek sona erdiriryoruz.

Namaz 4 rekattan ibaret ise ikinci secdeden sonra ayağa kalkıyor ve Fâtiha suresi ile başlıyor ve ikinci ve üçüncü rekatı bitirdiğimiz gibi namazı sona erdiriyoruz.

VİTİR NAMAZI VE KUNUT DUALARI

Vitir Namazı 3 rekattan ibarettir. Farkı ise rukudan sonra üçüncü rekatta Kunut duaları ilave edilerek okunur.

Okunuşu:
“Allahümme innâ neste’înüke ve nestağfiruke ve nestehdîke ve nü’minü bike ve netûbü ileyke ve netevekkelü ‘aleyke ve nüsnî ‘aleykel hayra küllehû neşkürüke ve la nekfürüke ve nahleu’ ve netrükü men yef cürük.

Allahümme iyyâke na’büdü ve leke nusallî ve nescüdü ve ileyke nes’a ve nahfidü narcû rahmeteke ve nahşâ ‘azâbeke inne ‘azâbeke bil küffâri mülhig.”

Anlamı:
“Allahım! Senin yardımını isteriz. Günahlarımızı bağışlamanı ve bizi doğru yola iletmeni dileriz. Sana iman ederiz. Sana tövbe ederiz. Sana dayanıp, sana güveniriz. Bütün hayırların senden olduğunu söyleyerek, seni överiz. Sana şükrederiz ve sana karşı nankörlük etmeyiz. Sana isyan eden kimseyi bırakır ve onu terk ederiz.

Allahım! Ancak sana ibadet eder, sadece senin için namaz kılar ve secde ederiz. Ancak sana (kulluk) için çalışırız ve koşarız. Rahmetini umar ve azabından da korkarız. Zira senin azabın kafirlere ulaşıcıdır.”

BAĞIŞLANMA İÇİN DUA VE TESBİH DUALARI

Her farz namazından sonra kısa bir süre için oturur ve en azından 30 defa bağışlanma için şu duayı yaparız.

Okunuşu :
Estâğfürullah rabbi min külli sembin ve etübû ileyk

Açıklaması :
Allahım beni bağışla ve Pişman olarak beni ona yücelt.

Yüce rabbimizi takdir etmek için 33 defa ” Süphanallah” ve ” Elhamdülillah ” ve aynı zamanda 34 defa ” Allahuekber ” deriz.

Bundan sonra 10 defa tahlil, yani islamiyete biat etmenin ilk bölümü olan “La ilahe il’lallah” sözcüklerini “Allah’tan başka İlah yoktur” kelimesini okuruz.

SABAH NAMAZI

Sabah namazı dört rek’attir. İki rek’at sünnet, iki rek’at farzdır.
“Sabah namazının sünneti” şöyle kılınır:
1- Önce kıbleye karşı dönülür. Ayaklar birbirinden dört parmak kadar açık olarak paralel tutulur. Ellerin baş parmakları kulak yumuşaklarına değdirilir, avuç içleri kıble istikâmetine açılır. “Niyet ettim. Allah rızâsı için bu günün sabah namazının sünnetini kılmaya, döndüm kıbleye” diye kalbden geçirildikten sonra, “Allahü ekber” diyerek, göbek altında, sağ el sol elin üzerine bağlanır.
Kadınlar tekbîr alırken; ellerinin içi kıbleye karşı, parmak araları normal açıklıkta ve parmak uçları omuz hizâsına gelecek şekilde ellerini yukarıya kaldırırlar. Sağ el sol elin üzerinde olacak şekilde ellerini göğüs üstüne koyarlar. Erkeklerde olduğu gibi sağ elin parmakları ile sol elin bileğini kavramazlar.
2- Gözleri, secde edilecek yerden ayırmaksızın:
a) Sübhâneke, okunur.
b) E’ûzü Besmeleden sonra Fâtiha, okunur.
c) Fâtihadan sonra Besmele okunmaksızın bir zamm-ı sûre (meselâ; Elem terakeyfe..) okunur.
3- Zamm-ı sûreden sonra “Allahü ekber” diyerek rükü’a eğilinir. El parmaklarını açıp dizler üzerine konur, bel düz tutulur ve gözleri ayaklardan ayırmayarak, en az üç defa “Sübhâne Rabbiyel-azîm” (5 veya 7 de olur) denir.
Kadınlar rükûda, sırtını ve başını, bacaklarını, kollarını dik tutmaz. Sırtlarını biraz meyilli tutarak erkeklerden daha az eğilirler. Ellerini parmaklarını açmayarak dizleri üzerine koyarlar ve dizlerini biraz bükük bulundururlar.
4- “Semi’allahü limen hamideh” diyerek doğrulunur. Doğrulurken, pantolon çekilmez ve gözler secde yerinden ayrılmaz. Tam dik durunca, (Rabbenâ lekel hamd) denir.
5- Ayakta fazla durulmadan “Allahü ekber” diyerek secdeye gidilir. Secdeye giderken sırası ile;
a) Sağ diz, sonra sol diz, sağ el, sonra sol el, burun ve alın yere konur.
b) Ayak parmakları kıble istikâmetinde bükülür.
c) Baş iki elin arasına konur,
d) Elin parmakları bitişik tutulur,
e) Avuç içleri yere yapıştırılır. Dirsekler yere yapıştırılmaz.
Kadınlar, secdede kollarını yanlarına bitişik hâlde bulundururlar.
f) Bu vaziyette iken en az üç defa “Sübhâne rabbiyel-a’lâ” denir.
6- Sonra, “Allahü ekber” diyerek sol ayak yere yayılır, sağ ayağın parmakları kıble istikâmetinde bükülür, uylukların üzerinde oturulur. Avuçlar, dizin üzerine konur ve parmaklar kendi hâline bırakılır.
Kadınlar ise, ayaklarını yatık olarak sağ tarafına çıkarır ve öylece otururlar.
7- Uyluklar üzerinde sübhânallah diyecek kadar oturduktan sonra, “Allahü ekber” diyerek, tekrar secdeye varılır.
8- Secdede, yine en az üç defa “Sübhâne rabbiyel a’lâ” dedikten sonra “Allahü ekber” diyerek ayağa kalkılır. Ayağa kalkarken, ellerle yerden kuvvet alınmaz ve ayaklar yerinden oynatılmaz. Secdeden kalkarken önce alın, sonra burun, sonra da sol el ve sağ el, sonra sol diz ve sağ diz yerden kaldırılmalıdır.

9- Ayakta iken Besmeleden sonra Fâtiha ve bundan sonra bir zamm-ı sûre okunup, “Allahü ekber” diyerek rükü’a eğilinir.
10- İkinci rek’at de, birinci rek’atte târif edilen şekilde tamamlanır. Yalnız ikinci secdeden sonra, “Allahü ekber” deyince, ayağa kalkmayıp uyluklar üzerine oturulur ve:

a) “Ettehiyyâtü”, “Allahümme salli”, “Allahümme bârik”ve “Rabbenâ âtina” duâlarını okuduktan sonra, önce sağa, “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah”, sonra sola “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diye selâm verilir.
b) Selâm verdikten sonra, “Allahümme entesselâm ve minkesselâm tebârakte yâ zel-celâli vel-ikrâm” denir ve hiç konuşmadan sabah namazının farzını kılmaya kalkılır. Çünkü, sünnet ile farz arasında konuşmak namazı bozmaz ise de sevâbına azaltır.
Sabah namazının sünneti ile farzı arasında kılınış bakımından bir fark yoktur. Aynı şekilde farz da kılınır.
Bundan sonra, üç kere “Estagfirullah” denir, sonra, “Âyet-el-kürsî” okunur ve tesbih çekilir. Yani, otuzüç defa, Sübhânellah, otuzüç defa Elhamdülillah, otuzüç defa Allahü ekber denir. Sonra, Lâ ilâhe illallahü vahdehu lâ şerîkeleh, lehülmülkü ve lehül hamdü ve hüve alâ külli şey’in kadîr, denir. Bunları sessizce okumalıdır. Yüksek sesle okumak bid’attır.
Daha sonra duâ edilir. Duâ ederken, eller göğüs hizâsına kaldırılır. Eller göğe doğru açılarak avuçların içi yüze doğru biraz meyilli tutulur ve iki elin arası açık bulundurlur. Dirsekler yanlara yapışık olmaz. Sabah namazını tablo hâlinde görmek için burayı tıklayınız.
Cemaatle kılarken
İmâmla birlikte kılarken, ayakta iken imâm içinden okusa da, yüksek sesle okusa da, cemaat bir şey okumaz. Yalnız, birinci rek’atte, Sübhâneke okur. İmâm, yüksek sesle Fâtihayı bitirince, cemaat yavaşça “âmîn” der. Bunu yüksek sesle söylememelidir. Rükü’dan kalkarken, imâm “Semi’allahü limen hamideh” deyince, cemaat yalnız, “Rabbenâ lekel hamd” der. Sonra eğilirken “Allahü ekber” diyerek, imâmla birlikte cemaat de secdeye gider. Rükü’da, secdelerde ve otururken yalnız kılar gibi cemaat de okur.

ÖĞLE NAMAZI

Öğle namazı on rek’attir. Önce, dört rek’at ilk sünneti, sonra dört rek’at farzı, farzdan sonra da iki rek’at son sünneti kılınır.
Sünnet ve farz ları diğer namazlar gibi kılınır.(Sabah Namazında anlatılmıştır)

İKİNDİ NAMAZI

İkindi namazı sekiz rek’attir. Önce, dört rek’at sünneti, sonra dört rek’at farzı kılınır.İkindi namazının ilk sünnetinin kılınışı
Sünnet ve farz ları diğer namazlar gibi kılınır. (Sabah Namazında anlatılmıştır)

AKŞAM NAMAZI

Akşam namazı beş rek’attir. Önce üç rek’at farzı, sonra iki rek’at sünneti kılınır.
Akşam namazının farzının kılınışı
Sünnet ve farz ları diğer namazlar gibi kılınır. (Sabah Namazında anlatılmıştır)

YATSI NAMAZI

Yatsı namazı onüç rek’attir. Önce, dört rek’at sünnet, sonra dört rek’at farz, sonra iki rek’at son sünnet, bundan sonra üç rek’at, Vitir namazı kılınır.
Sünnet ve farz ları diğer namazlar gibi kılınır. (Sabah Namazında anlatılmıştır)

Vitir namazının kılınışı
Vitir namazı üç rek’attır. Şöyle kılınır:
1- Önce kıbleye karşı dönülür. Ayaklar birbirinden dört parmak kadar açık olarak paralel tutulur. Ellerin baş parmakları kulak yumuşaklarına değdirilir, avuç içleri kıble istikâmetine açılır. “Niyet ettim. Allah rızâsı için bu günün vâcip olan vitir namazını kılmaya, döndüm kıbleye” diye kalbden geçirildikten sonra, “Allahü ekber” diyerek, göbek altında, sağ el sol elin üzerine bağlanır.
2- Gözleri, secde edilecek yerden ayırmaksızın:
a) Sübhâneke, okunur.
b) E’ûzü Besmeleden sonra Fâtiha, okunur.
c) Fâtihadan sonra Besmele okunmaksızın bir zamm-ı sûre (meselâ; Elem terakeyfe..) okunur.
3- Zamm-ı sûreden sonra “Allahü ekber” diyerek rükü’a eğilinir. El parmaklarını açıp dizler üzerine konur, bel düz tutulur ve gözleri ayaklardan ayırmayarak, en az üç defa “Sübhâne Rabbiyel-azîm” (5 veya 7 de olur) denir.
4- “Semi’allahü limen hamideh” diyerek doğrulunur. Doğrulurken, pantolon çekilmez ve gözler secde yerinden ayrılmaz. Tam dik durunca, (Rabbenâ lekel hamd) denir.
5- Ayakta fazla durulmadan “Allahü ekber” diyerek secdeye gidilir. Secdeye giderken sırası ile;
a) Sağ diz, sonra sol diz, sağ el, sonra sol el, burun ve alın yere konur.
b) Ayak parmakları kıble istikâmetinde bükülür.
c) Baş iki elin arasına konur,
d) Elin parmakları bitişik tutulur,
e) Avuç içleri yere yapıştırılır. Dirsekler yere yapıştırılmaz.
f) Bu vaziyette iken en az üç defa “Sübhâne rabbiyel-a’lâ” denir.
6- Sonra, “Allahü ekber” diyerek sol ayak yere yayılır, sağ ayağın parmakları kıble istikâmetinde bükülür, uylukların üzerinde oturulur. Avuçlar, dizin üzerine konur ve parmaklar kendi hâline bırakılır.
7- Uyluklar üzerinde sübhâhallah diyecek kadar oturduktan sonra, “Allahü ekber” diyerek, tekrar secdeye varılır.
8- Secdede, yine en az üç defa “Sübhâne rabbiyel a’lâ” dedikten sonra “Allahü ekber” diyerek ayağa kalkılır. Ayağa kalkarken, ellerle yerden kuvvet alınmaz ve ayaklar yerinden oynatılmaz. Secdeden kalkarken önce alın, sonra burun, sonra da sol el ve sağ el, sonra sol diz ve sağ diz yerden kaldırılmalıdır.
9- Ayakta iken Besmeleden sonra Fâtiha ve bundan sonra bir zamm-ı sûre okunup, “Allahü ekber” diyerek rükü’a eğilinir.
10- İkinci rek’at da, birinci rek’atte târif edilen şekilde tamamlanır. Yalnız ikinci secdeden sonra, “Allahü ekber” deyince, ayağa kalkmayıp uyluklar üzerine oturulur ve:
11- Ettehiyyâtü okunup üçüncü rek’ata kalkılır. Üçüncü rek’atta Fatiha ve Zamm-ı sure okunduktan sonra eller salıverilmeden kulaklara götürülür ve “Allahü ekber” diye tekbir alınır. Bundan sonra Kunut duâları okunarak rükû ve secdeler yapılır ve oturulur. Bu oturuşta:
a) “Ettehıyyâtü”, “Allahümme salli”, “Allahümme bârik”ve “Rabbenâ âtinâ” duâlarını okuduktan sonra, önce sağa, “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah”, sonra sola “Esselâmü aleyküm ve rahmetullah” diye selâm verilir.
b) Selâm verdikten sonra, “Allahümme entesselâm ve minkesselâm tebârakte yâ zel-celâli vel-ikrâm” denir ve böylece namaz tamamlanmış olur. Bundan sonra üç defa “Estagfirullah”dedikten sonra Âyet-el Kürsi okunur ve tesbih çekilir ve duâ yapılır. Yatsı namazı ve vitir namazını tablo hâlinde görmek için burayı tıklayınız.

Terâvih namazı erkek ve kadınlar için sünnettir. Yirmi rek’attir. Ramazan-ı şerîfin her gecesinde kılınır. Cemaat ile kılınması sünnet-i kifâyedir. Vakti yatsı namazından sonra ve vitrden öncedir. Vitirden sonra da kılınabilir. Meselâ, Terâvih namazının bir kısmına yetişip, imâmla vitr namazını kılan kimse, terâvih namazından, yetişip kılamadığı rek’atları, vitirden sonra kılar. Vitir namazı, yalnız Ramazan ayında cemâat ile kılınır.
Kılınmayan terâvih namazı kaza edilmez. Kaza edilirse, nâfile olur. Terâvih olmaz.

Terâvih nasıl kılınır

Terâvih namazını ikişer rek’at olmak üzere, on selâmla ve her dört rek’at sonunda bekleyip tesbîh yaparak kılmak müstehabdır. Terâvih namazı cemâatsiz yalnız olarak kılındığında; iki rekatte bir selam verildiğinde sabah namazının sünneti gibi, dört rek’atte bir selam verildiğinde ikindi namazının sünneti gibi kılınır. Cemâatle dört rekatte bir selam verilerek kılındığında, ikindi ve yatsı namazlarının ilk dört rek’atlık sünneti gibi kılınır, ya’ni ilk oturuşta salli barik okunur, üçüncü rekatte kalkıldığında sübhaneke okunur. Kaza borcu olan, boş zamanlarında, beş vaktin sünnetleri ve terâvih yerine de kaza kılıp, bir ân önce, kazaları bitirip, bu namazları kılmağa başlamalıdır.

Terâvih namazı câmi’de cemâat ile kılınınca, başkaları evde yalnız kılabilir, günâh olmaz. Fakat câmideki cemâat sevabından mahrûm kalır. Evde, bir veya birkaç kişi ile cemâat ile kılarsa, yalnız kılmaktan yirmiyedi kat fazla sevab kazanır. terâvih namazına bir defa niyet etmek kafi ise de her iftitâh tekbîrinde niyet etmek daha iyidir. Yatsıyı cemâatle kılmıyanlar, terâvihi cemâat ile kılamaz. Yatsıyı cemâat ile kılmıyan bir kimse, farzı yalnız kılıp, sonra terâvihi cemâat ile kılabilir.

CENAZE NAMAZI

Bir mü’minin vefât ettiğini, haber alan erkeklere, erkek yoksa, kadınlara cenâze namazı farz-ı kifâyedir. Cenaze namazı, Allah için namaz ve ölen kimse için duâdır. Ehemiyyet vermeyenin îmânı gider.
Cenâze namazının şartları

1- Meyyit yani ölü müslüman olmalıdır.
2- Yıkanmış olmalıdır. Yıkanmadan gömülen, üzerine toprak atılmamış ise, çıkarılıp yıkanır, sonra namazı kılınır. Cenâzenin ve imâmın bulunduğu yerin temiz olması lâzımdır.
3- Cenâzenin veya bedenin yarısı ile, başının veya başsız yarıdan fazla bedenin, imâmın önünde bulunması lâzımdır.
4- Cenâze, yerde veya yere yakın, ellerle tutulmuş veya taşa konmuş olmalıdır. Cenâzenin başı, imâmın sağına, ayağı soluna gelecektir. Tersine koymak günahtır.
5- Cenâze imâmın önünde hazır olmalıdır.

Cenâze Namazının Farzları

1- Dört kere tekbîr getirmektir.
2- Ayakta kılmaktır.

Cenâze Namazının Sünnetleri

1- Sübhâneke okumak,
2- Salevât yani Allahümme Salli ve Bârik okumak,
3- Kendine ve meyyite ve bütün müslümanlara af ve mağfiret için bildirilmiş olan duâlardan bildiğini okumak.

Cenâze namazı, câmi içerisinde kılınmaz.

Canlı olarak doğduktan sonra ölen çocuğun ismi konur, yıkanır, kefenlenir, namazı kılınır.
Cenâze taşınacağı zaman, tabutun dört kolundan tutulur. Önce cenâzenin baş tarafı sağ omuza, sonra ayak tarafı sağ omuza, sonra baştarafı sol omuza, sonra ayak tarafı sol omuza konmak suretiyle her birinde onar adım taşınır. Kabire varıldığı zaman cenâze omuzlardan yere indirilmedikçe oturulmaz. Defnedilirken işi olmıyanlar otururlar.

Cenâze namazı nasıl kılınır

Cenâze namazının dört tekbîrinden her biri, bir rek’at gibidir. Dört tekbîrin yalnız birincisinde eller kulaklara kaldırılır. Sonraki üç tekbîrde eller kaldırılmaz.

1- Önce niyet edilip ilk tekbîr alınıp, iki el bağlanınca “Sübhâneke” okunur ve okunurken “vecelle senâüke” de denir. Fâtiha okunmaz.
2- İkinci tekbîrden sonra, teşehhüdde otururken okunan (salevât)lar, ya’nî (Allahümme salli) ve (Bârik) duâları okunur.
3- Üçüncü tekbîrden sonra, cenâze duâsı okunur. Cenâze duâsı yerine “Rabbenâ âtinâ…” veya yalnız “Allahümmağfir leh” demek veya duâ niyetiyle “Fâtiha-i şerîfeyi” okumak da olur.
4- Dördüncü tekbîrden sonra, hemen sağa ve sonra sola selâm verilir. Selâm verirken, cenâzeye ve cemâate niyet edilir.
İmâm yalnız dört tekbîri ve iki omuza selâmı, yüksek sesle söyler, diğerlerini içinden okur.
Cenaze namazı, kılındıktan sonra, tabutun yanında duâ etmek câiz değildir. Mekrûh olur.

BAYRAM NAMAZLARI

Şevval ayının birinci günü fıtır, ya’nî Ramazan bayramının, Zilhiccenin onuncu günü ise, Kurban bayramının birinci günleridir. Bu iki günde, güneş doğduktan sonra, iki rek’at bayram namazı kılmak, erkeklere vâcibdir.

Bayram namazlarının şartları, Cuma namazının şartları gibidir. Fakat, burada hutbe sünnettir ve namazdan sonra okunur.

Ramazan bayramında namazdan önce tatlı [hurma veya şeker] yimek, gusül etmek, misvak kullanmak, en iyi elbiseleri giymek, fıtrayı namazdan önce vermek, yolda yavaşça tekbîr okumak müstehabdır.

Kurban bayramı namazından önce bir şey yimemek, namazdan sonra önce kurban eti yimek, namaza giderken yüksek sesle, özrü olan yavaşça tekbîr getirmek müstehabdır.

Bayram namazları iki rek’attir. Cemâat ile kılınır, yalnız kılınmaz. Ramazan ve Kurban bayramı namazlarının kılınışı aynıdır.

Bayram Namazı Nasıl Kılınır

1- Önce “Niyet ettim vâcib olan bayram namazını kılmağa, uydum hazır olan imâma” diye niyet ederek, namaza durulur. Sonra “Sübhâneke” okunur.

2- Sübhânekeden sonra eller üç defa tekbîr getirerek kulaklara kaldırılıp, birinci ve ikincisinde iki yana bırakılır. Üçüncüsünde, göbek altına bağlanır. İmâm önce Fâtiha, sonra bir sûre okur ve beraberce rükû’a eğilinir.

3- İkinci rek’atta, önce Fâtiha ve bir sûre okunur. Sonra iki el üç defa tekbîr getirerek kaldırılır. Üçüncüde de yanlara bırakılır. Dördüncü tekbîrde elleri kulaklara kaldırmayıp, rükû’a eğilinir. Kısaca: iki salla, bir bağla, üç salla, bir eğil! diye ezberlenir.

Teşrik Tekbîrleri

Kurban Bayramının arefesi günü, sabah namazından, dördüncü günü ikindi namazına kadar, hacıların ve hacca gitmeyenlerin, erkek, kadın herkesin, cemâat ile kılsın, yalnız kılsın, farz namazından sonra selâm verir vermez, bir kere “Teşrîk tekbîr”ini okuması vâcibdir.

Cenaze namazından sonra okunmaz. Camiden çıktıktan sonra veya konuştuktan sonra, okumak lâzım değildir.

İmâm tekbîri unutursa, cemâat terk etmez. Erkekler, yüksek sesle okuyabilir. Kadınlar yavaş söyler.

Teşrik Tekbîri:

“ALLAHÜ EKBER, ALLAHÜ EKBER. LÂ İLÂHE İLLALLAHÜ VALLAHÜ EKBER. ALLAHÜ EKBER VE LİLLÂHİLHAMD”.

CUMA NAMAZI

Cuma namazının önemi
Allahü teâlâ Cuma gününü müslümanlara mahsus kılmıştır. Cuma günü öğle vaktinde, Cuma namazını kılmak, Allahü teâlânın emridir
Allahü teâlâ, Cuma sûresi sonundaki âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki,
(Ey îmân etmekle şereflenen kullarım! Cuma günü, öğle ezânı okunduğu vakit hutbe dinlemek ve Cuma namazı kılmak için camiye koşunuz! Alışverişi bırakınız! Cuma namazı ve hutbe, size başka işlerinizden daha faydalıdır. Cuma namazını kıldıktan sonra, camiden çıkar, dünya işlerinizi yapmak için dağılabilirsiniz. Allahü teâlâdan rızık bekleyerek çalışırsınız. Allahü teâlâyı çok hâtırlayınız ki, kurtulabilesiniz!)
Namazdan sonra, isteyen işine gider çalışır, isteyen câmide kalıp namaz kılmak ile, Kur’ân-ı kerîm ve duâ ile meşgul olur. Cuma namazı vakti girince, alış-veriş günahtır.
Peygamberimiz “sallallahü aleyhi ve sellem” çeşitli hadîs-i şerîflerinde buyurdu ki:
(Bir müslüman, Cuma günü gusül abdesti alıp, Cuma namazına giderse, bir haftalık günahları affolur ve her adımı için sevâb verilir.)
(Cuma namazı kılmayanların kalblerini Allahü teâlâ mühürler. Gâfil olurlar).
(Günlerin en kıymetlisi Cumadır. Cuma günü, bayram günlerinden ve Aşûre gününden daha kıymetlidir. Cuma, dünyada ve Cennette mü’minlerin bayramıdır).
(Bir kimse, mâni yok iken, üç Cuma namazı kılmazsa, Allahü teâlâ, kalbini mühürler. Ya’nî iyilik yapmaz olur).
(Cuma namazından sonra bir an vardır ki, mü’minin o anda ettiği duâ red olmaz).
(Cuma namazından sonra, yedi defa İhlâs ve Mu’avvizeteyn yani Felak ve Nas surelerini okuyanı Allahü teâlâ, bir hafta kazâdan, belâdan ve kötü işlerden korur)
(Cumartesi günleri yahudilere, Pazar günleri nasaraya [hıristiyanlara] verildiği gibi, Cuma günü de Müslümanlara verildi. Bu gün, Müslümanlara hayır, bereket, iyilik vardır).

Cuma günü yapılan ibâdetlere, başka günde yapılanların, en az iki katı sevâb verilir. Cuma günü işlenen günahlar da iki kat yazılır.
Cuma günü, ruhlar toplanır ve birbirleriyle tanışırlar. Kabirler ziyaret edilir. Bu günde kabir azâbı durdurulur. Bazı âlimlere göre, mü’minin azâbı artık başlamaz. Kâfirin azâbı, Cuma ve Ramazanda yapılmamak üzere, kıyâmete kadar sürer. Bu gün ve gecesinde ölen mü’minler, kabir azâbı çekmez. Cehennem, Cuma günü çok sıcak olmaz. Âdem aleyhisselâm, Cuma günü yaratıldı. Cuma günü Cennetten çıkarıldı. Cennettekiler, Allahü teâlâyı Cuma günleri göreceklerdir.
Cuma Namazının Şartları
Cuma günü onaltı rek’at namaz kılınır. Bunun iki rek’atını kılmak farzdır. Öğle namazından daha kuvvetli farzdır. Cum’a namazı farz olmak için iki türlü şartı vardır:
1 – Edâ şartları,
2 – Vücub şartları.
Edâ şartlarından biri noksan olursa namaz kabûl olmaz. Vücub şartları bulunmazsa kabûl olur.
Edâ, ya’nî Cuma namazının sahîh olması için şartları yedidir:
1 – Namazı şehirde kılmak (Şehir: Cemâati en büyük camiye sığmayan yer demektir.)
2 – Devlet reisinin veya vâlinin izni ile kılmak. Bunların tayin ettiği hatib, kendi yerine başkasını vekil edebilir.
3 – Öğle namazının vaktinde kılmak.
4 – Vakit içinde hutbe okumak. Âlimler, Cum’a hutbesini okumak, namaza dururken (Allahü ekber) demek gibidir dedi.
Ya’nî iki hutbeyi de, yalnız Arapça okumak lâzımdır. Hatib efendi, içinden Eûzü okuyup, sonra yüksek sesle, hamd ve senâ ve kelime-i şehâdet, salât-ü selâm okur. Sonra, vaâz ya’nî sevâba, azâba sebeb olan şeyleri hatırlatır ve âyet-i kerîme okur. Oturup kalkar. İkinci hutbeyi okuyup, vaâz yerine, mü’minlere duâ eder. Dört halîfenin adını söylemesi müstehabdır. Hutbeye dünya sözü karıştırmak haramdır. Hutbeyi, nutuk ve konferans şekline sokmamalıdır. Hutbeyi kısa okumak sünnettir. Uzun okumak mekrûhdur.
5 – Hutbeyi namazdan önce okumak.
6 – Cuma namazını cemâat ile kılmak.
7 – Câmi kapılarını herkese açık tutmak.

Cuma namazının vücûb şartları dokuzdur:
1 – Şehirde, kasabada oturmak. Müsafirlere farz değildir.
2 – Sağlam olmak, hastaya, hastayı bırakamıyan bakıcıya ve ihtiyarlara farz değildir.
3 – Hür olmak.
4 – Erkek olmak. Kadınlara farz değildir.
5 – Âkıl ve bâliğ olmak.
6 – Kör olmamak. Yolda götüren olsa bile, a’mâ olana farz değildir.
7 – Yürüyebilmektir. Nakil vâsıtası olsa bile felçliye, ayaksıza farz değildir.
8 – Hapsedilmiş olmamak ve düşman korkusu, hükûmetten, zâlimden korkusu olmamak.
9 – Fazla yağmur, kar, fırtına, çamur ve soğuk olmamak.
Cuma Namazı Nasıl Kılınır
Cuma günü, öğle ezânı okununca, onaltı rek’at Cuma namazı kılınır. Bunlar sırası ile şöyledir:
1 – Önce, Cuma namazının dört rek’atlik “İlk sünneti” kılınır. Bu sünnet, öğle namazının ilk sünneti gibi kılınır. Buna niyet, “Niyet ettim. Allah rızası için, Cuma namazının ilk sünnetini kılmağa, döndüm kıbleye” diye yapılır.
2 – Sonra, cami içinde ikinci ezân ve hutbe okunur.
3 – Hutbe okunduktan sonra, kâmet okunup cemâat ile Cuma namazının iki rek’atlik “farzı” kılınır.
4 – Cuma namazının farzı kılındıktan sonra, dört rek’atlik “Son sünneti” kılınır. Bunun kılınışı öğle namazının ilk sünneti gibidir.
5 – Bundan sonra, “Üzerime farz olan kılamadığım son öğle namazının farzını kılmağa” diye niyet ederek, “Âhir zuhur” namazı kılınır. Dört rek’atlik bu namazın kılınışı öğle namazının farzının kılınışı gibidir.
6 – Sonra da, iki rek’at “Vaktin sünneti” kılınır. Kılınışı, sabah namazının sünnetinin kılışını gibidir.
7 – Bundan sonra, Âyetel-kürsî ve tesbihler okunup, duâ edilir.
Cuma Gününün Sünnet ve Edebleri:
1 – Cumayı perşembe gününden karşılamak.
2 – Cuma günü gusl abdesti almak.
3 – Başı traş etmek. Sakalın bir tutamdan fazlasını ve tırnakları kesmek. Temiz elbise giymek.
4 – Cuma namazına mümkün olduğu kadar erken gitmek.
5 – Ön safa geçmek için, cemâatin omuzlarından aşmamalıdır.
6 – Câmide namaz kılanın önünden geçmemek.
7 – Hatib efendi minbere çıktıktan sonra hiç bir şey söylememek, konuşana işaretle bile cevap vermemek ve ezânı tekrarlamamak.
8 – Cuma namazından sonra Fâtiha, Kâfirûn, İhlâs, Felak ve Nâs sûrelerini yedi kere okumak.
9 – Ehl-i sünnet âlimlerinin kitablarından anlatan âlimlerin dersinde, va’zında bulunmak.
10 – Cuma gününü, hep ibâdetle geçirmek.
11 – Cuma günü salevât-ı şerîfe getirmek.
12 – Kur’ân-ı kerîm okumak, (Kehf) sûresini okumalıdır.
13 – Sadaka vermek.
14 – Ana-babayı veya kabirlerini ziyâret etmek.
15 – Evin yemeklerini bol ve tatlı yapmak.
16 – Çok namaz kılmak. Kazâya kalmış namazı olanlar, kazâ namazı kılmalıdır.
17 – Cuma gününü hep âhıret işleriyle geçirmek.